tiêu sắc
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Tính từ (Lý học):
- Không còn sắc sai: Dùng để mô tả một hệ thống quang học (như thấu kính, kính hiển vi, kính thiên văn) đã được điều chỉnh hoặc chế tạo để loại bỏ hoàn toàn hiện tượng sắc sai (quang sai màu). Khi đó, hệ thống sẽ hội tụ tất cả các màu sắc (các bước sóng ánh sáng khác nhau) về cùng một tiêu điểm, tạo ra hình ảnh sắc nét, không có viền màu.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Kính hiển vi hiện đại thường sử dụng các thấu kính tiêu sắc để cho hình ảnh rõ nét và trung thực.
- Nhờ được thiết kế tiêu sắc, ống kính máy ảnh này cho chất lượng hình chụp rất cao, không bị hiện tượng viền tím hay lệch màu ở các cạnh.
Các cách sử dụng nâng cao
- Thuật ngữ chuyên ngành: Trong vật lý quang học và kỹ thuật chế tạo thiết bị quang học, "tiêu sắc" là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá chất lượng. Một hệ thống quang học tiêu sắc (achromatic system) thường được tạo thành từ sự kết hợp của các loại thủy tinh có chiết suất khác nhau.
- Việc tính toán để tạo ra một thấu kính tiêu sắc đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về quang học.
Biến thể và từ gần giống
- Sắc sai (Danh từ): Hiện tượng quang sai màu mà hệ thống "tiêu sắc" khắc phục. Đó là hiện tượng thấu kính hội tụ ánh sáng có bước sóng khác nhau (các màu khác nhau) tại các điểm tiêu cự khác nhau, gây ra viền màu quanh hình ảnh.
- Tiêu sắc hóa (Động từ/ Danh từ): Quá trình hoặc hành động làm cho một hệ thống quang học trở nên tiêu sắc.
Từ đồng nghĩa
- Khử sắc sai: (Cụm động từ) Chỉ hành động loại bỏ sắc sai.
- Achromatic: (Tính từ, thuật ngữ gốc tiếng Anh tương đương) Không màu, chỉ tính chất tiêu sắc trong tiếng Việt chuyên ngành.
Lưu ý sử dụng
- Từ "tiêu sắc" chủ yếu là một thuật ngữ chuyên môn trong lĩnh vực vật lý, quang học và công nghệ chế tạo ống kính. Nó ít khi được sử dụng trong ngữ cảnh giao tiếp hàng ngày.
- Từ này không nên nhầm lẫn với các từ có âm "tiêu" khác như "tiêu hao", "tiêu biểu". Ở đây, "tiêu" có nghĩa là làm mất đi, triệt tiêu (sắc sai).
- (lý) Nói một hệ thống quang học đã được sửa hết sắc sai.